Meewerkende echtgenoot worden? Dit zijn de voor- en nadelen 

Heb je een belastingvraag?
Onze AI Boekhouder beantwoordt ze via e-mail.

Bitte gib eine gültige E-Mail-Adresse ein

Stel je vraag

Werk je regelmatig mee in de eenmanszaak van je partner en heb je daarnaast geen eigen inkomen? Via het statuut ‘meewerkende echtgenoot’ bouw je sociale rechten op, zoals een pensioen en gezondheidszorg.

Toch zijn er ook enkele nadelen verbonden aan dit statuut. Op deze pagina lees je wat het statuut meewerkende echtgenoot precies inhoudt, voor wie het interessant is en wanneer je beter een ander statuut overweegt.  

Wat is een meewerkende echtgenoot?

Een ‘meewerkende echtgenoot’ is in België een statuut voor iemand die meewerkt in de eenmanszaak van zijn of haar partner, zónder zelf een zelfstandige activiteit te hebben.

Denk aan een partner die de administratie doet, meedraait in een horecazaak, contact heeft met klanten of instaat voor leveringen. Het gaat vaak om een partner die achter de schermen mee het verschil maakt. 

Let op, dit statuut is alleen mogelijk binnen een eenmanszaak. Bij vennootschappen bestaan er andere opties. Daarover lees je verder op deze pagina meer.

Wie komt er in aanmerking voor dit statuut?

Niet iedereen die een handje toesteekt, komt automatisch in aanmerking. Je moet aan een paar voorwaarden voldoen:

• Je bent gehuwd of wettelijk samenwonend met een zelfstandige in een eenmanszaak;
• Je werkt minimaal 90 dagen per jaar mee in de zaak van je partner;
• Je hebt zelf geen eigen beroepsinkomen of vervangingsinkomen;
• Of je zelfstandige inkomsten (als je die hebt) blijven onder de 3.000 euro netto per jaar.

Voldoe je aan deze voorwaarden? Dan kan je partner je aangeven als meewerkende echtgenoot bij zijn of haar sociaal verzekeringsfonds.

Het maxi- en ministatuut

Er zijn twee statuten: het ministatuut en het maxistatuut. Maar in de praktijk is enkel nog het maxistatuut relevant: 

• Het maxistatuut: is verplicht voor iedereen die geboren is vanaf 1 januari 1956. Je betaalt dan sociale bijdragen, net als elke andere zelfstandige, en bouwt sociale rechten op: pensioen, gezondheidszorg, moederschapsrust en meer. Je kunt zelfs een VAPZ (Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen) afsluiten voor extra pensioenopbouw. 
  
• Het ministatuut: geldt enkel nog voor mensen geboren voor 1956, maar wordt stelselmatig uitgefaseerd. Dit statuut biedt amper bescherming. Zo bouw je geen pensioenrechten of ziekteverzekering op. Daarom is dit statuut niet meer interessant.

Hoeveel sociale bijdragen betaal je als meewerkende echtgenoot?

In 2025 betaal je als meewerkende echtgenoot in het maxistatuut ongeveer 910 euro per kwartaal aan sociale bijdragen, zolang het gezinsinkomen onder 17.000 euro per jaar blijft.
Verdient je gezin meer? Dan betaal je:

• 20,5% op het deel van het inkomen tot ongeveer 73.000 euro;
• 14,16% op het deel tussen 73.000 en 108.000 euro;
• Geen extra bijdragen boven 108.000 euro.

De bijdragen worden rechtstreeks geïnd via het sociaal verzekeringsfonds van je partner. Je hoeft hier dus zelf niets voor te regelen.

Hoe werkt de bezoldiging?

De ‘bezoldiging van de meewerkende echtgenoot’ moet in lijn liggen met wat je presteert in het bedrijf.

Tot 30% van het bedrijfsinkomen is meestal geen probleem. Wil je een hoger percentage, dan moet je duidelijk aantonen dat je meer bijdraagt.

Voor jullie gezin maakt die ‘afsplitsing’ fiscaal vaak een positief verschil. Door het inkomen te verdelen, daalt de belastingdruk per persoon. Dat is voordelig, want:

• De belastingen worden eerst apart berekend op het jaarinkomen van beide partners;
• Nadien samengeteld in een gemeenschappelijke aanslag;
• Zo komen jullie beide minder snel in een hogere belastingschijf terecht.

Wat met het pensioen voor de meewerkende echtgenoot? 

Goede vraag! Onder het maxistatuut bouw je dus automatisch pensioenrechten op, net zoals elke zelfstandige in hoofdberoep. 

Nieuw sinds 2023: meewerkende echtgenoten die geboren zijn tussen 1 januari 1956 en 31 mei 1968 hebben mogelijk recht op het minimumpensioen, op voorwaarde dat ze minstens twee derde van een volledige loopbaan gewerkt hebben. Dat werd jaren aangeklaagd als een vorm van ongelijkheid, en nu eindelijk rechtgezet.

💡 Accountable tip: Wil je weten hoe hoog jouw pensioen als meewerkende echtgenoot zal zijn? Vraag dan een simulatie aan via www.mypension.be.

Wat zijn de voordelen van het statuut meewerkende echtgenoot?

• Je bouwt sociale rechten op, zoals pensioen, gezondheidszorg, moederschapsrust en arbeidsongeschiktheid. 
• Je partner mag je bezoldigen, tot 30% (of 50%) van de nettowinst, waardoor je een officieel inkomen hebt en fiscale voordelen creëert.
• Je hebt recht op het minimumpensioen (onder voorwaarden). Dit geldt sinds 2023 ook voor wie geboren is tussen 1956 en 1968, mits je aan de loopbaanvoorwaarden voldoet.
• Je mag een VAPZ afsluiten, een aanvullend pensioen met belastingvoordeel.
• Je bent sociaal beschermd. Ideaal als je vooral in de zaak van je partner meedraait en zelf geen hoofdberoep wilt starten.

En de nadelen?

• Je betaalt sociale bijdragen, ook al verdien je zelf niets of weinig (tot 30% van de nettowinst).
• Je bent financieel afhankelijk van je partner. Bij een scheiding ben je kwetsbaar, want je rechten zijn beperkt.
• Je bouwt minder pensioen op dan een zelfstandige in hoofdberoep.
• Ben je zelf actief als zelfstandige? Dan mag je netto jaarinkomen niet hoger liggen dan 3.000 euro per jaar.

Meewerkende echtgenoot of zelfstandige in de vennootschap van je partner?

Als je slechts af en toe helpt in de zaak van je partner, is het statuut misschien niet nodig. Maar werk je regelmatig mee in de eenmanszaak van je partner, dan is het een interessante manier om rechten op te bouwen en fiscale voordelen te benutten. 

Wanneer het bedrijf groeit en jullie samen voldoende inkomsten hebben, kan je overwegen om een vennootschap op te richten:

• Zo kan je de rol en bijdrage van beide partners beter valideren, en de ‘meewerkende vennoot’ zelfs opnemen in de statuten. Of de ene wordt bedrijfsleider en de andere werkt mee als zelfstandige, in hoofd- of in bijberoep. 
• Je beperkt zo ook de risico’s van het ondernemen. Een belangrijk argument, zeker als jullie allebei in het bedrijf betrokken zijn en er weinig of geen andere inkomsten zijn voor jullie als gezin. 
• Daarnaast is een vennootschap ook fiscaal interessant, zeker als je voldoende inkomsten hebt. Je betaalt dan 25% vennootschapsbelasting op je winst, en zelfs minder als je in aanmerking komt voor de verlaagde vennootschapsbelasting. Ter vergelijking, het basistarief van de personenbelasting bedraagt eveneens 25%, maar loopt vrij snel op tot 40%, 45% en 50%.

Kies jij voor het statuut van meewerkende echtgenoot? Dan moet je een eigen boekhouding bijhouden, met daarin je inkomsten, beroepskosten en sociale bijdragen. En wie weet voer jij wel alle administratie en boekhouding van de eenmanszaak van je partner? 

Probeer Accountable nu 14 dagen gratis.

Auteur - Valesca Wilms

Valesca Wilms is Content Manager bij Accountable België en schrijft over freelancen, zelfstandige zijn en belastingen op basis van haar eigen ervaringen.

Wie is Valesca ?