fbpx
Probeer gratis

Jouw pensioen als zelfstandige

Geschreven door: Valesca Wilms

Geüpdatet: augustus 24, 2026

Leestijd: 3 minuten

Logo RB

Als zelfstandige is het belangrijk om tijdig na te denken over je pensioen. Het wettelijk pensioen voor zelfstandigen ligt doorgaans lager dan dat van loontrekkenden, waardoor aanvullende pensioenopbouw essentieel is om je levensstandaard na pensionering te behouden. Een van de meest voordelige manieren om dit te doen, is via het Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen (VAPZ).

Jouw wettelijk (verplicht) pensioen:

  • Dit wordt elk kwartaal betaald via jouw sociale bijdragen;

  • Je moet minstens voor 30 jaar als zelfstandige bijdragen om van dit pensioen te kunnen genieten;

  • Het bedrag dat je ontvangt hangt af van jouw inkomsten (en dus van hoeveel je via sociale bijdragen hebt bijgedragen).

  • De wettelijke pensioenleeftijd ligt sinds 2025 op 66 jaar en stijgt naar 67 jaar vanaf 2030. Vervroegd op pensioen gaan blijft mogelijk vanaf 61 jaar (bij een loopbaan van 43 jaar) of 63 jaar (bij een loopbaan van 42 jaar).

Nieuw vanaf 2026: pensioenbonus en -malus
Sinds de pensioenhervorming van 2026 (gestemd op 28 mei 2026) bestaat er ook een bonus en malus op je wettelijk pensioen:

  • Pensioenbonus: werk je door na je wettelijke pensioenleeftijd? Dan bouw je vanaf 1 januari 2026 een bonus op, uitbetaald zodra je ten vroegste vanaf 1 januari 2027 met pensioen gaat.

  • Pensioenmalus: ga je vanaf 1 januari 2027 vervroegd op pensioen zonder aan de vereiste loopbaanvoorwaarde te voldoen, dan wordt je pensioenbedrag verminderd.

  • Het percentage hangt af van je geboortejaar: 0% (°1960 of vroeger), 2% (°1961-1965), 4% (°1966-1974), 5% (°1975 of later).

Wat is het VAPZ?

Het VAPZ is een pensioenverzekering speciaal ontworpen voor zelfstandigen. Door jaarlijks een premie te storten, bouw je een aanvullend pensioenkapitaal op. Dit kapitaal komt bovenop je wettelijk pensioen en biedt je financiële extra's op je oude dag.

Fiscale voordelen

Een van de grootste troeven van het VAPZ zijn de fiscale voordelen:

  • 100% fiscaal aftrekbaar: De gestorte premies zijn volledig aftrekbaar als beroepskost, wat resulteert in een lagere personenbelasting.

  • Lagere sociale bijdragen: Doordat je netto belastbaar inkomen daalt, betaal je ook minder sociale bijdragen.

Afhankelijk van je inkomen kan het totale fiscale voordeel oplopen tot wel 64% van de gestorte premie. Dit betekent dat je een aanzienlijk deel van je inleg indirect terugverdient via belastingbesparingen en lagere sociale bijdragen.

Maximumbedragen en percentages

Voor het jaar 2025 gelden de volgende maximumbedragen:

  • Gewoon VAPZ: Je mag tot 8,17% van je netto belastbaar beroepsinkomen storten, met een maximum van € 4.000,44.

  • Sociaal VAPZ: Hier mag je tot 9,40% van je netto belastbaar beroepsinkomen storten, met een maximum van € 4.602,71.

Het sociaal VAPZ biedt extra waarborgen, zoals een uitkering bij arbeidsongeschiktheid, en vereist dat minstens 10% van de premie naar solidariteitswaarborgen gaat.

Goed om te weten:

De regering kondigde eind april 2026 een verhoging van deze percentages aan: gewoon VAPZ van 8,17% naar 8,50% (max. ca. €4.251,39) en sociaal VAPZ van 9,40% naar 9,78% (max. ca. €4.891,60).

Deze wijziging moet nog dit jaar gestemd en gepubliceerd worden.

Stort je nu al bij?
Dan reken je voorlopig nog met de percentages hierboven, na publicatie in het Belgisch Staatsblad kan je het verschil met terugwerkende kracht bijstorten.

We werken dit artikel bij zodra de wet definitief is.

Wie kan een VAPZ afsluiten?

Het VAPZ is toegankelijk voor:

  • Zelfstandigen in hoofdberoep

  • Zelfstandigen in bijberoep die sociale bijdragen betalen gelijk aan die van een hoofdberoeper

  • Meewerkende echtgenoten in het maxistatuut

Let op: Starters in bijberoep kunnen pas na drie jaar deelnemen aan een VAPZ.

Op til:

Er ligt ook een voorstel klaar om het VAPZ open te stellen voor zelfstandigen in bijberoep die minstens sociale bijdragen betalen op een beroepsinkomen van €1.922,16 (drempel 2026), dus zonder dat je evenveel moet bijdragen als een hoofdberoeper. Ook dit voorstel moet nog gestemd worden. We passen deze voorwaarden aan zodra de wet definitief is.


Hoe werkt het in Accountable?

1) Voor jouw sociale bijdragen

  • Deze worden ondergebracht in de categorie 'sociale bijdragen';

  • Er is geen btw op sociale bijdragen;

  • De bedragen worden automatisch afgetrokken van je belastbaar inkomen voor de berekening van je personenbelasting;

  • 2 manieren om deze bedragen makkelijk terug te vinden:

    • Ga naar Belastingen > Aangifte in de Personenbelasting > 5. Winsten & Verliezen

    • Ga naar 'Exporteer gegevens' > Winst- en Verliesrekening

2) Voor jouw VAPZ

  • Deze worden ondergebracht in de categorie 'Belastingen & Verzekeringen' > VAPZ;

  • Er is geen btw op deze uitgaven;

  • De bedragen worden automatisch afgetrokken van je belastbaar inkomen voor de berekening van je persoonlijke inkomstenbelasting;

  • 2 manieren om deze bedragen makkelijk terug vinden:

    • Ga naar Belastingen > Aangifte in de Personenbelasting > 5) Winsten & Verliezen

    • Ga naar 'Exporteer gegevens' > Winst- en Verliesrekening

Voorbeeld: VAPZ bij een winst van €25.000

Stel: je bent een zelfstandige in hoofdberoep en je hebt een netto belastbaar inkomen (na aftrek van kosten) van €25.000.

Je mag tot 8,17% van je inkomen (met een maximum van € 4.000,44 in 2025) inbrengen:

€25.000 x 8,17% = €2.042,50

Dit bedrag mag je volledig aftrekken als beroepskost, wat leidt tot een lager belastbaar inkomen en lagere sociale bijdragen.

Valesca Wilms

Auteur - Valesca Wilms

Valesca Wilms is Content Manager bij Accountable België en schrijft over freelancen, zelfstandige zijn en belastingen op basis van haar eigen ervaringen.

Wie is Valesca ?

Het antwoord op je vraag gevonden?

Misschien vind je dit ook interessant

Belastingtarieven 2026

Als zelfstandige met een eenmanszaak worden je inkomsten belast volgens de personenbelasting. Maar o...

Lees meer

Is Peppol gratis?

Vanaf 2026 moeten alle Belgische zelfstandigen hun facturen via een specifiek formaat elektronisch v...

Lees meer

Btw verlegd: wat, wanneer en hoe verleg je de btw?

Wanneer je handelt met een klant in een buitenland – of dat nu een product of dienst is, binne...

Lees meer

Wat onze gebruikers zeggen

5.300 reviews

App Store

4.580 reviews

Google Play

484 reviews

Reviews.io

Duidelijke, overzichtelijke boekhoudingstool en zeer snelle ondersteuning bij vragen!

Danie Reniers

Reviews.io 01/05/2026

Snelle respons. Altijd vriendelijk en behulpzaam. Heldere uitleg en steeds geduldig. 🙂

Sahar Ehsani

Reviews.io 05/05/2026

Eerste ervaring met Accountable is heel positief.

David Neirynck

Reviews.io 20/05/2023

Goede ondersteuning bij vragen via de app.

Marc Vermeylen

Reviews.io 16/05/2026

Super snelle opvolging en goede communicatie van Steve.

Adil Bouzid

Reviews.io 18/05/2026

Je krijgt altijd het juiste antwoord op jouw vragen. De medewerkers helpen jou altijd waar nodig. Opvolging is hun standaard! Gewoon top!

Seppe Fabry

Reviews.io 29/03/2026

De support die ik krijg van het team telkens wanneer ik een vraag heb als nieuw lid.

Ann Smets

Reviews.io 28/05/2026

Accountable is zeer handig in gebruik en telkens ik met vragen zit antwoorden de belastingscoaches snel en zeer uitgebreid. Mijn vraag is dan ook telkens opnieuw beantwoord.

Fraukje Vanrompay

Reviews.io 30/03/2026

Altijd snelle, vriendelijke en professionele service.

Luc Kupers

Reviews.io 20/04/2026

Super snel en correct geholpen!

Jean-Charles Tibbaut

Reviews.io 19/04/2026