Maak je beelden, muziek of schrijf je boeken? Vraag dan het kunstwerkattest aan

Wie als creatieveling auteursrechten ontvangt, betaalde daar jarenlang weinig belasting op. Op de eerste schijf mocht je de helft als kosten aftrekken, zonder één bonnetje te tonen, en op de rest betaalde je 15%. Op een gewone auteursrechtenvergoeding kwam dat neer op 7,5%.

Sinds 1 januari 2026 kan je alleen nog forfaitaire kosten aftrekken als je een kunstwerkattest (KWA) hebt. De programmawet van 30 mei 2026 koppelt de forfaitaire kostenaftrek aan dat attest, met terugwerkende kracht tot het begin van dit jaar. Zonder attest, en zonder bewijs van werkelijke kosten, betaal je 15% belasting op het volle bedrag. Dat is het dubbele.

Veel grafisch ontwerpers, DJ's, schrijvers en andere makers hebben het attest nog niet aangevraagd. Voor hen is dit het moment.

Wat is het kunstwerkattest?

Het kunstwerkattest is een beslissing van de Kunstwerkcommissie dat je een professionele artistieke praktijk hebt. Je krijgt geen kaart of certificaat, wel een beslissing in je eBox of per post. De nieuwe regeling loopt sinds 1 januari 2024 en je vraagt het attest aan via het platform Working in the Arts.

Je statuut als speelt geen rol: zelfstandige, werknemer of ambtenaar, wie professioneel artistiek werk levert, kan het kunstwerkattest aanvragen. Professioneel betekent dat je er een deel van je inkomen uit haalt en er een flink deel van je tijd in steekt.

Er zijn drie soorten attesten. Je kiest zelf niet welk je krijgt, de commissie geeft het attest dat het best bij je dossier past.

• Het gewone attest is 5 jaar geldig en kan je vernieuwen.
• Het attest 'plus' is ook 5 jaar geldig en geeft ook toegang tot de kunstwerkuitkering. Bij een eerste aanvraag moet je daarvoor minstens 13.546 euro bruto uit artistieke kernactiviteiten halen over 5 jaar, of 5.418 euro over 2 jaar.
• Het attest 'starter' is er voor wie net begint en nog niet aan die voorwaarden voldoet. Het loopt 3 jaar en kan je niet vernieuwen. Let op: het starterattest geeft geen recht op het kostenforfait.

Voor wie is het kunstwerkattest?

De commissie erkent acht domeinen:

• audiovisuele kunsten
• beeldende kunsten
• muziek
• literatuur
• spektakel
• theater
• choreografie
• het stripverhaal

Niet alleen de maker zelf komt in aanmerking. Ook artistiek-technisch en ondersteunend werk telt, zolang jouw bijdrage nodig is voor het artistieke resultaat.

"Acteurs, muzikanten, filmmakers, illustratoren en literaire auteurs vragen het attest het vaakst aan. Het forfait geldt alleen voor inkomsten uit de activiteit waarvoor je het attest kreeg."

Wat levert het aanvragen van het kunstwerkattest je op?

Voor de meeste creatievelingen is het fiscale voordeel het belangrijkste. Auteursrechten worden belast aan 15%, tot 77.220 euro per jaar (bedrag 2026).

Met een gewoon attest of een attest plus trek je daar eerst forfaitair kosten van af: de helft op de eerste 20.590 euro en een kwart op het deel tussen 20.590 en 41.180 euro. Zonder attest kan je alleen nog je werkelijke kosten aftrekken, en die moet je dan kunnen bewijzen.

Een voorbeeld:

Je ontvangt in 2026 10.000 euro auteursrechten. Met attest trek je 5.000 euro kosten af en betaal je 15% op 5.000 euro, dus 750 euro. Zonder attest en zonder bewijsbare kosten betaal je 15% op 10.000 euro, dus 1.500 euro. Het attest scheelt je hier 750 euro, elk jaar opnieuw.

Het attest opent ook 3 sociale regelingen:

• via artikel 1bis bouw je sociale zekerheid op als werknemer, ook zonder arbeidsovereenkomst, zolang je opdrachtgever geen gezag over je heeft;
• start je als zelfstandige in hoofdberoep, dan betaal je dankzij de primostartersregeling acht kwartalen lagere sociale bijdragen;
• en met een attest plus of een starterattest kan je bij de RVA een kunstwerkuitkering vragen voor periodes zonder werk. De RVA legt daar nog eigen voorwaarden bij.

Wat telt als auteursrecht?

Auteursrecht is het geld dat je krijgt omdat een ander jouw werk mag gebruiken: publiceren, kopiëren, tonen of uitzenden. Je krijgt het voor dat gebruiksrecht, niet voor de uren die je eraan werkte. Voor die uren krijg je gewoon beroepsinkomen, en dat wordt belast zoals je andere inkomsten.

De fiscus kijkt naar drie dingen:

• Je werk is origineel en draagt je eigen stempel
• Het is bedoeld voor een ruimer publiek, niet voor één klant of een besloten groep.
• Je geeft het gebruiksrecht aan iemand anders. Wat je zelf uitgeeft of op je eigen kanaal verkoopt, telt daarom niet. Artistieke waarde is geen voorwaarde: een rechter aanvaardde zelfs foto's voor een vakantiebrochure.

Maak je het werk in opdracht, dan mag sinds 2025 maximum 30% van je inkomsten auteursrecht zijn. De rest is beroepsinkomen. Zet die verdeling in je contract of op je factuur, anders gaat de fiscus ervan uit dat je je rechten gratis gaf. Werk dat je uit eigen beweging maakte en achteraf verkoopt, een herdruk, of een klant die je werk later opnieuw gebruikt, valt niet onder die grens van 30 procent.

Daarnaast zijn er naburige rechten. Die krijgen uitvoerende kunstenaars, zoals muzikanten en acteurs, wanneer een opname van hun uitvoering gedraaid of uitgezonden wordt. Ze worden op dezelfde manier belast.

Wat betekent dit in jouw beroep?

Per beroep zie je hieronder wat als auteursrecht kan tellen, wat gewoon inkomen blijft en of je een kunstwerkattest kan krijgen. Zonder attest blijft het tarief van 15%, alleen zonder forfaitaire kosten.

1. Youtubers, influencers en podcastmakers

• Wat het platform je betaalt voor advertenties op je eigen kanaal, is in de regel gewoon beroepsinkomen. Je brengt je werk dan zelf uit, net als iemand die een boek in eigen beheer uitgeeft.
• Maak je een video of post voor een merk dat ze mag gebruiken, dan kan een deel auteursrecht zijn, hoogstens 30%. Koopt een merk later extra gebruiksrecht op bestaande content, dan telt dat volledig.
• Sponsoring, affiliate-inkomsten en merchandise blijven gewoon inkomen.

Breng je je rechten onder in je eigen vennootschap, dan kan dat ook, maar dat vraagt een goede onderbouwing.

Een kunstwerkattest krijg je meestal niet, want marketing valt erbuiten. Voor echt artistiek werk, zoals een kortfilm, muziekvideo of animatie, kan het dan weer wel.

2. Webdesigners

• Het ontwerp van een website, de look en de gebruikerservaring, kan auteursrecht zijn, in opdracht hoogstens 30%.
• Code die je zelf schrijft, geldt als software. Die was van 2023 tot 2025 uitgesloten en kan sinds 2026 weer, als het om een eigen creatie gaat.
• Bouwen, hosting, onderhoud en support blijven gewoon beroepsinkomen.

Een kunstwerkattest krijg je niet, want een website maken is uitgesloten. Er is dus geen forfait.

3. Grafisch ontwerpers

• Een logo, een huisstijl of illustraties voor een klant kunnen auteursrecht zijn, in opdracht hoogstens 30%.
• Eigen werk dat je later als stockbeeld of print in licentie geeft, of een klant die een bestaand ontwerp opnieuw gebruikt, telt volledig als auteursrecht.
• Opmaak, drukbegeleiding en overleg zijn gewoon inkomen, net als de verkoop van een origineel of een print: dan verkoop je een voorwerp, geen rechten.

Voor het attest tellen alleen illustratie of eigen beeldend werk. Logo's, flyers en geboortekaartjes vallen erbuiten. Maak je illustraties en logo's, dan geldt het forfait voor de illustraties en niet voor de logo's. Houd die twee dus apart in je facturen en contracten.

4. Copywriters en tekstschrijvers

• Teksten voor een website, brochure, advertentie of sociale media kunnen auteursrecht zijn, in opdracht hoogstens 30%. Hergebruik van een bestaande tekst telt volledig.
• Briefing, strategie, correctierondes en het beheer van (sociale media) accounts zijn gewoon inkomen.
• Een tekst die alleen intern bij één klant gebruikt wordt, haalt het moeilijk, want die is niet voor een ruimer publiek.

Een kunstwerkattest krijg je niet, want marketing geldt niet als artistiek werk. Er is dus geen forfait.

5. Schrijvers

• Royalty's van je uitgeverij zijn auteursrechten, je krijgt er een fiche 281.45 voor. Schreef je het boek uit eigen beweging, dan telt alles.
• Schrijf je in opdracht van de uitgeverij, dan hoogstens 30%.
• Een herdruk, vertaling of verfilming telt volledig.
• Een boek in eigen beheer telt niet, want dan geef je je rechten aan niemand.
• Vergoedingen voor kopieën die via een beheersvennootschap binnenkomen, tellen wel.
• Lezingen en schrijfateliers zijn gewoon inkomen.

Voor literatuur kan je een attest krijgen. Een kookboek, een juridisch handboek of een wetenschappelijke publicatie geldt niet als artistiek werk.

6. Fotografen

• Een reportage in opdracht van een magazine of bedrijf is auteursrecht, hoogstens 30%. Ook foto's die uiteindelijk niet gepubliceerd worden, tellen mee.
• Foto's die je uit eigen beweging maakte en later in licentie geeft, of een klant die een foto opnieuw gebruikt, tellen volledig.
• De fotografiedag zelf, reistijd, nabewerking als dienst en de verkoop van afdrukken zijn gewoon beroepsinkomen.
• Een privéshoot voor een gezin haalt het moeilijk, want die is niet voor een ruimer publiek.

Voor kunstfotografie kan je een attest krijgen. Bij zuiver commercieel werk beslist de commissie per dossier.

7. Videomakers, filmmakers en animatoren

• Een film, clip, animatie of bedrijfsvideo die je klant verspreidt, kan auteursrecht zijn, in opdracht hoogstens 30%. Ook montage en postproductie kunnen meetellen.
• Een latere uitzending of een nieuwe versie telt volledig.
• Draaidagen, technische uren en verhuur van materiaal zijn gewoon beroepsinkomsten.

Een attest kan, want je valt onder de audiovisuele kunsten. Een promotievideo zonder eigen artistieke inbreng maakt minder kans.

8. Illustrators en striptekenaars

• Tekeningen voor een boek, strip of magazine zijn auteursrecht, in opdracht hoogstens 30%.
• Royalty's per verkocht exemplaar en herdrukken tellen volledig.
• De verkoop van originele tekeningen, workshops en signeersessies zijn gewoon inkomen.

Een kunstwerkattest kan. Het stripverhaal is zelfs een apart domein.

9. Muzikanten, componisten en DJ's

• Je eigen composities en songteksten, vergoed via Sabam, zijn auteursrecht.
• Wordt een opname van jouw uitvoering gedraaid of uitgezonden, dan krijg je via PlayRight naburige rechten.
• Muziek in opdracht, zoals een jingle of soundtrack, is auteursrecht tot 30%.
• Je gage voor een optreden of DJ-set is gewoon inkomen, net als lesgeven.

Een attest kan, want je valt onder muziek. Voor DJ's is het attest vaak vooral sociaal interessant: via artikel 1bis bouw je sociale zekerheid op als een organisator je zonder arbeidsovereenkomst boekt, en met een attest plus of een starterattest kom je in aanmerking voor de kunstwerkuitkering.

"Voor een DJ kijkt de commissie naar je eigen artistieke inbreng. Hoe meer je zelf maakt, met eigen sets, remixen of producties, hoe sterker je dossier. "

10. Acteurs, dansers en performers

• Je gage voor een voorstelling of opname is gewoon inkomen.
• Een vergoeding voor de uitzending, herhaling of streaming van een opname is een naburig recht.
• Voert een ander gezelschap jouw tekst of choreografie uit, dan is dat auteursrecht.

Een kunstwerkattest kan.

11. Journalisten

Voor journalisten aanvaardde de fiscus een aparte verdeling: van de eerste publicatie van een artikel geldt ongeveer 17% als auteursrecht, van latere publicaties alles. Vaste redactietaken zijn gewoon inkomen.

Een attest krijg je niet, want journalistiek is uitgesloten.

12. Lesgevers en sprekers

• Ook een cursus kan auteursrecht zijn. Een syllabus, slides of een opname die de organisator verspreidt, tellen mee als het je eigen uitwerking is.
• Geef je de cursus en lever je het materiaal in dezelfde opdracht, dan splits je op: maximum 30% auteursrecht.
• Een eigen cursus of handboek dat je achteraf aan een opleidingscentrum of uitgeverij geeft, telt volledig. Het lesgeven zelf, een interne opleiding voor één bedrijf en een online cursus die je zelf op je eigen site verkoopt, zijn gewoon inkomen.

Een kunstwerkattest krijg je voor een cursus niet, want lesgeven en workshops tellen niet mee. Sinds 2026 is er dus geen forfait meer op cursusrechten. Je betaalt 15% op het volle bedrag, tenzij je werkelijke kosten kan bewijzen.

Een voorbeeld met 10.000 euro cursusrechten in 2026:

Vroeger, met het forfait, betaalde je 15 procent op 5.000 euro, dus 750 euro. Nu, zonder bewijs van kosten, betaal je 15 procent op 10.000 euro, dus 1.500 euro. Kan je 2.000 euro werkelijke kosten bewijzen, dan betaal je 15 procent op 8.000 euro, dus 1.200 euro. Die kosten moet je kunnen staven, ze moeten bij die inkomsten horen en je mag ze nergens anders al aftrekken. Werk je via je eigen vennootschap, dan betaalt die meestal de kosten en kan je ze niet nog eens persoonlijk aftrekken.

13. Architecten

Plannen voor één bouwheer halen het moeilijk. De fiscus vindt dat ze niet voor een ruimer publiek bedoeld zijn, en de minister ziet het als misbruik. Een rechter oordeelde wel dat plannen beschermd kunnen zijn. Wie dit wil toepassen, vraagt best eerst een ruling.

Een kunstwerkattest krijg je niet, want architectuur is geen erkend domein.

14. Softwareontwikkelaars

Software was van 2023 tot 2025 uitgesloten. Sinds 2026 kan het weer als de code een eigen creatie is.

• In opdracht geldt hoogstens 30%.
• Uren, implementatie en support blijven gewoon inkomen.

Een attest krijg je niet, want IT is uitgesloten. Er is dus geen forfait. Een ruling van de fiscus geldt alleen voor wie ze aanvroeg. Je eigen situatie kan dus anders liggen.

Hoe vraag je het kunstwerkattest aan?

Je vraagt het attest online aan op workinginthearts.be en meldt je aan met je eID of itsme. In je aanvraag beschrijf je je artistieke werk en minstens één kernactiviteit. Je voegt een portfolio toe met beelden, je website of video's, liefst een artistiek cv, en bewijs van je inkomsten: fiches 281.45, facturen, contracten of afrekeningen van je uitgeverij of beheersvennootschap.

Wil je het attest alleen voor het kostenforfait, dan gaat het sneller. Schrijf in je motivering dat je het enkel voor de fiscale maatregel aanvraagt. De commissie toetst dan alleen aan het gewone attest. Je hebt dan minstens 1.000 euro inkomsten uit artistieke kernactiviteiten nodig in de twee kalenderjaren vóór je aanvraag. Voor een aanvraag in 2026 zijn dat 2024 en 2025. Lesgeven en workshops tellen niet mee.

Werk je via een vennootschap, dan telt de commissie je inkomsten als bedrijfsleider niet mee. Laat dat dan vooraf even nakijken. Wil je ook de sociale regelingen, zeg dat dan in je motivering, zodat de commissie je volledige dossier beoordeelt.

De commissie beslist in principe binnen 3 maanden nadat je dossier volledig is. Juli en augustus tellen daarbij niet mee. Je kan per kalenderjaar hoogstens twee aanvragen indienen. Ben je het niet eens met de beslissing, dan heb je een maand om in beroep te gaan, bij de commissie zelf of bij de arbeidsrechtbank.

Waarom zou je in 2026 een kunstwerkattest aanvragen?

Het forfait geldt alleen als je het attest hebt op het moment dat je auteursrechten betaald of toegekend worden. Bij een eerste aanvraag loopt het attest vanaf de dag dat je de aanvraag indient. Elke maand wachten kan je dus geld kosten. Twijfel je of je in aanmerking komt, laat het dan nakijken en wacht niet tot na je volgende uitbetaling.

Wettelijke toetsing: programmawet van 30 mei 2026, BS 1 juni 2026, art. 10 tot 12 (wijziging van art. 3 en 4 KB/WIB 92, uitwerking vanaf 1 januari 2026). Wat als auteursrecht telt, de grens van 30 procent en de voorbeelden per beroep volgens de Belastingalmanak 2026 (ITAA), p. 122 tot 127, met de daar vermelde rulings 2023.0698, 2024.0302 en 2025.099, Antwerpen 28 oktober 2025 en Luik 8 maart 2023. Voorwaarden, soorten attesten en procedure volgens workinginthearts.be (wet van 16 december 2022 en KB van 13 maart 2023). Bedragen 2026 volgens Cultuurloket en Securex. Werkelijke kosten volgens Van Havermaet (22 juni 2026) en Andersen (28 juli 2026). Stand op 19 oktober 2026.